Moet ik sparen of beleggen? #vraagvandemaand

Deze week verlaagde de Europese Centrale Bank (ECB) de toch al lage rente verder naar 0%. Dit maakt dat steeds meer mensen gaan beleggen om hun geld te laten groeien. Maar wat is precies het verschil? En wat zijn de risico’s van beleggen? Want dat beleggen risico met zich meebrengt is algemeen bekend. Dat er een verschil is tussen beleggen in aandelen en beleggen in obligaties weten ook vrij veel mensen. Maar hoe groot dit risico precies is kan bijna niemand goed uitleggen. Voordat we dieper in gaan op sparen of beleggen even de definities op een rij.

Wat is een aandeel?
Een aandeel vertegenwoordigt een stukje van een bedrijf. Wanneer het bedrijf meer waard wordt stijgt de waarde van het aandeel en vice versa. Het risico en het verwachte rendement van aandelen is hoger dan van obligaties.

Wat is een obligatie?
Een obligatie is niets anders dan het uitlenen van geld aan een bedrijf of overheid. De koper van een obligatie ontvangt van de uitgever een vergoeding. Met het risico dat het bedrijf of de overheid failliet gaat en de lening niet (terug-)betaald. Het risico en het verwachte rendement van obligaties is lager dan van aandelen maar hoger dan bij sparen.

Wat is sparen?
Bij sparen denkt men vooral aan sparen bij een bank. Dit houdt in dat je geld op je spaarrekening zet, over dit bedrag ontvang je een vergoeding; de zogenaamde spaarrente. De risico’s van sparen zijn beperkt, de opbrengsten ook.

Wat is het verstandigst, sparen of beleggen?
Of sparen of beleggen het beste bij u past hangt af van het risico dat u wilt lopen en de termijn waarop u over het geld wilt beschikken. Wilt u weinig risico lopen dan komt u automatisch bij de optie sparen terecht. Het nadeel van sparen is dat het aan koopkracht kan verliezen. Dit gebeurt als de spaarrente lager is dan de inflatie. U kunt dan met hetzelfde bedrag minder kopen dan voorheen.

Wilt u uw geld voor langere termijn wegzetten (meer dan 5 jaar) en vindt u het geen probleem om een bepaalde mate van risico te lopen, dan is het zeker handig om u wat meer te verdiepen in de exacte risico’s en rendementen van beleggen.

Hoe risicovol is beleggen?
Hoe risicovol beleggen is hangt af van uw risicoprofiel. Dit kan varieren van zeer defensief naar zeer offensief met hier tussen defensief, neutraal en offensief. Zeer defensief betekent dat u 100% in obligaties belegt. Zeer offensief betekent dat u 100% in aandelen belegt. Zoals hierboven beschreven is het risico en het verwachte rendement van aandelen  hoger dan van obligaties en andersom.

Hoeveel risico u neemt is uiteraard geheel aan u.

Sparen of beleggen in aandelen
Geld opzij zetten voor de toekomst doen veel mensen voor een lange periode. In de grafiek hieronder hebben wij daarom het rendement van sparen en het rendement van beleggen in aandelen (100%) voor élke periode van 20 jaar vanaf 1928 tot en met 2015 vergeleken. In totaal dus voor 68 periodes van elk 20 jaar. In deze periodes is elke crisis en hausse op de beurzen verwerkt. En wat blijkt? In 1 van de 68 periodes leverde sparen een (iets) hoger rendement op. En in 67 van de 68 periodes leverde beleggen een (fors) hoger rendement op. Dus als je tijd hebt en wat risico kunt nemen, kan beleggen een verstandige keuze zijn.

De kleine lettertjes: Gemiddeld rendement per jaar van sparen en beleggen per periode van 20 jaar (1928 – 2015) bij een éénmalige inleg. Beleggen: Data S&P (vanaf 1928), MSCI World Index (vanaf 1969 in USD, vanaf 2004 eurohedged). Sparen: Data Amerikaanse 3-maands rente (vanaf 1928) en 3-maands cash Libor rente (vanaf 2004). De rendementen uit het verleden bieden natuurlijk geen enkele garantie voor de toekomst.

Tips om het risico van beleggen te verkleinen
Er zijn een paar spelregels die belangrijk zijn om het risico van beleggen te verkleinen. Beleggen is natuurlijk nooit zonder risico, maar u kunt het risico wel verkleinen.

  1. Hoe langer de termijn, hoe beter
    De koersen van aandelen en obligaties kunnen flink stijgen en dalen. In roerige tijden soms met meerdere procenten per dag. Hoe korter de periode, hoe groter de kans is dat u net ‘geluk’ of ‘pech’ heeft. Maar hoe langer de periode is tot u het geld nodig hebt, hoe groter de kans is dat de gelukjes en de pech in evenwicht zijn en het rendement in de buurt van het historisch gemiddelde uitkomt. Heeft u het geld binnen 5 jaar nodig? Dan is de periode kort en is sparen waarschijnlijk verstandiger. Heeft u het geld pas over 10 of 20 of 30 jaar nodig? En kunt u wat risico lopen? Dan kan (deels) beleggen een verstandige keuze zijn. Dat blijkt ook uit de grafiek hierboven.
  1. Kies een goede verdeling tussen aandelen en obligaties
    Een goede verdeling tussen aandelen en obligaties is belangrijk. De koersen van aandelen en (kredietwaardige) obligaties bewegen in een crisis namelijk tegengesteld. Tijdens de kredietcrisis in 2008 gingen de koersen van aandelen fors onderuit, maar stegen de koersen van obligaties. De obligaties zijn dus een ‘kurk’ in de portefeuille. Wat is een goede verdeling? Dat is afhankelijk van uw eigen situatie en de beleggingstermijn. Bij het openen van een rekening vult u het risicoprofiel in, op basis hiervan wordt er een verdeling getoond die bij uw situatie past.
  1. Volg de markt
    Actieve beleggingsfondsen proberen ‘de markt’ (lees: een index, zoals de AEX, Dow Jones of MSCI) te verslaan. Het is ondertussen publiek geheim dat ze dit bijna nooit lukt. Over een periode van 10 tot 20 jaar lukt het 90% van de fondsen niet. Sommige fondsen dus wel, dat klopt. Alleen weet u nooit van te voren welke: de winnaars van vroeger zijn de verliezers van morgen. Kies dus voor de zekerheid van het rendement van een index. En niet voor 10% kans op een hoger, maar 90% kans op een lager rendement. Ofwel, kies voor indexfondsen.
  1. Zorg dat de kosten laag zijn
    Elk procent kosten is een procent minder rendement. Een procent of een half procent lagere kosten per jaar lijkt weinig, maar over een lange periode bouwt u daardoor véél meer vermogen op. Zo kan één procent minder kosten leiden tot wel 30% meer rendement.
  1. Stort periodiek geld op de rekening
    Uw risico wordt (fors) beperkt als u elke maand geld op de rekening stort in plaats van in één keer een groot bedrag. Dat komt omdat u dan over de tijd zowel ‘hoog’ als ‘laag’ koopt. U stapt dus zowel in goede als slechte beurstijden in en verkleint daarmee uw risico.
  1. Bouw het risico af
    Zorg dat u vanaf 10 jaar voor de einddatum steeds wat aandelen omruilt voor obligaties, zodat u vlak voordat u het geld nodig hebt, niet door één of andere kredietcrisis ineens een flink deel van uw geld in rook op ziet gaan. Dit heeft lifecyclebeleggen, naar mate de einddatum van uw rekening nadert gaat u minder risicovol beleggen. Uiteraard kunt u er ook voor kiezen dit niet te doen.
  1. Stick to the plan!
    Houd uw zenuwen in bedwang. Ga dus niet al uw aandelen verkopen als de beurskoersen ineens scherp gedaald zijn. Of bijkopen ‘als het al een tijdje lekker gaat’ en de koersen misschien wel ‘hoog’ zijn. Als u voor een langere tijd geld opzij zet, weet u één ding zeker: er komen zowel goede als slechte beurstijden. Raak dus niet in paniek of euforisch. Maar houd u aan uw plan. Onderzoeken wijzen uit dat het zéér moeilijk is om de markt te timen. Doe dat dus niet. Ook professionals weten niet wanneer koersen gaan stijgen en dalen.

De dikke disclaimer
Hou er rekening mee dat de rendementen uit het verleden, zoals hierboven getoond, geen enkele garantie of zekerheid bieden voor de toekomst. Beleggen brengt onzekerheid met zich mee. De waarde van uw belegging kan fluctueren. Het is van te voren onzeker wat het rendement en verwacht eindkapitaal zal zijn. Het kan meer, maar ook gewoon minder dan verwacht zijn. Besef dus dat u risico neemt. Als u dat niet wilt, is sparen een betere optie.